🗺️ Türkiye Coğrafyası

1. Türkiye'nin matematiksel (mutlak) konumu aşağıdaki enlem ve boylam aralıklarından hangisinde yer alır?

1. 36°-42° Kuzey paralelleri ile 26°-45° Doğu meridyenleri arasında
2. 30°-38° Kuzey paralelleri ile 20°-40° Doğu meridyenleri arasında
3. 40°-48° Kuzey paralelleri ile 26°-45° Doğu meridyenleri arasında
4. 36°-42° Güney paralelleri ile 26°-45° Batı meridyenleri arasında

Türkiye yaklaşık 36° ile 42° Kuzey paralelleri ve 26° ile 45° Doğu meridyenleri arasında yer alır. (Türkiye coğrafyası, Vikipedi; MEB Coğrafya 9. sınıf ders kitabı, Türkiye'nin Coğrafi Konumu ünitesi)

2. Türkiye'nin tamamen Kuzey Yarım Küre'de ve orta kuşakta yer alması aşağıdakilerden hangisinin başlıca nedenidir?

1. Dört mevsimin belirgin biçimde yaşanması
2. Yıl boyunca gece ile gündüzün eşit sürmesi
3. Ülkede kutup ikliminin görülmesi
4. Güneş ışınlarının yıl boyunca dik açıyla gelmesi

36°-42° Kuzey enlemleri arasındaki orta kuşak konumu, Türkiye'de dört mevsimin belirgin şekilde yaşanmasını sağlar. (MEB Coğrafya 9. sınıf ders kitabı, Türkiye'nin Coğrafi Konumu; Türkiye coğrafyası, Vikipedi)

3. Asya ve Avrupa kıtaları arasında köprü konumundaki Türkiye'de bulunan iki boğaz aşağıdakilerden hangisidir?

1. İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı
2. Cebelitarık Boğazı ve İstanbul Boğazı
3. Hürmüz Boğazı ve Çanakkale Boğazı
4. Bering Boğazı ve İstanbul Boğazı

Türkiye, Asya ile Avrupa'yı ayıran İstanbul (Boğaziçi) ve Çanakkale boğazlarına sahiptir. (Türkiye coğrafyası, Vikipedi; MEB Coğrafya 9. sınıf ders kitabı, Türkiye'nin Özel Konumu)

4. Türkiye'nin göller ve adalar dahil gerçek yüzölçümü yaklaşık kaç km²'dir?

1. 814.578 km²
2. 783.562 km²
3. 650.000 km²
4. 1.132.000 km²

Türkiye'nin izdüşüm alanı ~783.562 km², göller ve adalar dahil gerçek alanı ise ~814.578 km²'dir. (Türkiye coğrafyası, Vikipedi)

5. Türkiye'nin izdüşüm (projeksiyon) yüzölçümünün gerçek yüzölçümünden yaklaşık 31 bin km² daha küçük olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

1. Ülkenin engebeli ve yüksek yer şekillerine sahip olması
2. Ülkenin tamamen düz bir ova olması
3. Deniz seviyesinin ölçüm yıllarında değişmesi
4. Sınırların yıllar içinde küçülmesi

İzdüşüm alanı yatay projeksiyonu ölçtüğü için, engebeli ve yüksek arazi yüzeyi gerçek alanı büyütür; bu yüzden gerçek alan (~814.578 km²) izdüşümden (~783.562 km²) daha fazladır. (Türkiye coğrafyası, Vikipedi; TÜBİTAK Ansiklopedi, Türkiye Coğrafyası)

6. Türkiye'nin en yüksek noktası olan zirve aşağıdakilerden hangisidir?

1. Ağrı Dağı (5.137 m)
2. Erciyes Dağı (3.917 m)
3. Uludağ (2.543 m)
4. Süphan Dağı (4.058 m)

Doğu Anadolu'daki Ağrı Dağı, 5.137 metre ile Türkiye'nin en yüksek noktasıdır. (Ağrı Dağı, Vikipedi; TÜBİTAK Ansiklopedi, Türkiye Coğrafyası)

7. Türkiye'nin ortalama yükseltisinin yaklaşık 1.132 m olup Avrupa ortalamasının oldukça üzerinde olması aşağıdaki hangi özelliği doğrudan gösterir?

1. Türkiye'nin engebeli ve yüksek bir ülke olduğunu
2. Türkiye'nin tamamının deniz seviyesinde olduğunu
3. Türkiye'de dağların hiç bulunmadığını
4. Türkiye'nin en alçak ülke olduğunu

~1.132 m ortalama yükselti, Türkiye'nin engebeli ve yüksek bir ülke olduğunun göstergesidir. (TÜBİTAK Ansiklopedi, Türkiye Coğrafyası; MEB Coğrafya ders kitabı, Türkiye'nin Yer Şekilleri ünitesi)

8. Kaynağından denize dökülene kadar tamamı Türkiye sınırları içinde kalan en uzun akarsu aşağıdakilerden hangisidir?

1. Kızılırmak
2. Fırat
3. Dicle
4. Meriç

Kızılırmak, ~1.355 km ile tamamı ülke sınırları içinde kalan en uzun akarsudur; Sivas'tan doğar ve Karadeniz'e dökülür. (Kızılırmak River, Wikipedia; Türkiye coğrafyası, Vikipedi)

9. Türkiye'nin en büyük gölü olan ve suları sodalı olduğu için dünyanın en büyük sodalı gölü kabul edilen göl aşağıdakilerden hangisidir?

1. Van Gölü
2. Tuz Gölü
3. Beyşehir Gölü
4. Eğirdir Gölü

Van Gölü (~3.713 km²), Türkiye'nin en büyük gölü olup dünyanın en büyük sodalı gölüdür. (Van Gölü, Vikipedi)

10. Türkiye'nin bugün kullanılan 7 coğrafi bölgesi ve 21 coğrafi bölümü hangi toplantıda belirlenmiştir?

1. 1941'de Ankara'da toplanan Birinci Türk Coğrafya Kongresi'nde
2. 1923'te Lozan Konferansı'nda
3. 1961 Anayasa Referandumu'nda
4. 1927 ilk nüfus sayımında

7 bölge ve 21 bölüm, 6-21 Haziran 1941'de Ankara'da toplanan Birinci Türk Coğrafya Kongresi'nde belirlenmiştir. (Birinci Türk Coğrafya Kongresi, Vikipedi)

11. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesinden biri DEĞİLDİR?

1. Trakya Bölgesi
2. Marmara Bölgesi
3. İç Anadolu Bölgesi
4. Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Türkiye'nin 7 bölgesi Marmara, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Karadeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'dur; 'Trakya' bir bölge adı değildir. (Türkiye'nin coğrafi bölgeleri, Vikipedi)

12. Yüzölçümü bakımından Türkiye'nin en büyük ve en küçük coğrafi bölgeleri sırasıyla hangileridir?

1. En büyük Doğu Anadolu, en küçük Güneydoğu Anadolu
2. En büyük Güneydoğu Anadolu, en küçük Marmara
3. En büyük İç Anadolu, en küçük Ege
4. En büyük Karadeniz, en küçük Akdeniz

Coğrafi bölgeler yüzölçümüne göre sıralandığında en büyüğü Doğu Anadolu, en küçüğü Güneydoğu Anadolu Bölgesi'dir. (Türkiye'nin coğrafi bölgeleri, Vikipedi)

13. TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 31 Aralık 2023 itibarıyla Türkiye nüfusu yaklaşık kaç kişidir?

1. 85,4 milyon
2. 72,6 milyon
3. 95,1 milyon
4. 110,0 milyon

TÜİK'e göre 2023 sonu itibarıyla Türkiye nüfusu 85.372.377 kişi olarak açıklanmıştır. (TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları 2023)

14. 2023 TÜİK verilerine göre Türkiye'nin nüfus yoğunluğu kilometrekareye 111 kişidir. Nüfus yoğunluğu kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

1. Bir kilometrekareye düşen ortalama insan sayısını
2. Ülkenin toplam nüfusunu
3. Kentte yaşayanların oranını
4. Bir yılda doğan bebek sayısını

Aritmetik nüfus yoğunluğu, toplam nüfusun yüzölçümüne bölünmesiyle bulunan ve bir km²'ye düşen kişi sayısını gösteren değerdir; 2023'te bu değer 111'dir. (TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları 2023)

15. TÜİK verilerine göre Türkiye'de nüfusu en fazla ve en az olan iller sırasıyla hangileridir?

1. En fazla İstanbul, en az Bayburt
2. En fazla Ankara, en az Tunceli
3. En fazla İzmir, en az Kilis
4. En fazla İstanbul, en az Ardahan

TÜİK ADNKS sonuçlarına göre nüfusu en fazla il İstanbul, en az il ise Bayburt'tur. (TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları; Türkiye'nin illeri, Vikipedi)

16. Yüzölçümü bakımından Türkiye'nin en büyük ili aşağıdakilerden hangisidir?

1. Konya
2. Sivas
3. Ankara
4. İstanbul

Yüzölçümü bakımından Türkiye'nin en büyük ili Konya'dır. (Türkiye'nin illeri, Vikipedi; yüzölçümüne göre iller listesi)

17. Türkiye'nin kara sınırlarının toplam uzunluğu ve adalar dahil kıyı uzunluğu yaklaşık olarak hangi değerlerdir?

1. Kara sınırı ~2.753 km, kıyı ~8.333 km
2. Kara sınırı ~8.333 km, kıyı ~2.753 km
3. Kara sınırı ~1.355 km, kıyı ~5.137 km
4. Kara sınırı ~780 km, kıyı ~814 km

Türkiye'nin kara sınırları toplamı ~2.753 km, adalar dahil kıyı uzunluğu ise ~8.333 km'dir. (Türkiye coğrafyası, Vikipedi)

18. Bir yörede yükselti çok fazla, iklim sert ve arazi engebeli ise nüfus ve yerleşme genellikle nasıl bir dağılış gösterir?

1. Nüfus seyrek olur ve yerleşmeler dağınık/az sayıda bulunur
2. Nüfus çok yoğunlaşır ve büyük şehirler kurulur
3. Yerleşme tamamen ortadan kalkar
4. Nüfus yoğunluğu her yerde eşit dağılır

Yüksek, engebeli ve sert iklimli sahalar olumsuz doğal koşullar taşıdığından nüfus seyrek olur; yerleşmeler az sayıda ve dağınık görülür. (MEB Coğrafya ders kitabı, Yerleşme ve Nüfus üniteleri; genel coğrafya bilgisi)

19. Kırsal alandan kentlere doğru gerçekleşen nüfus hareketine ve kent nüfusunun toplam nüfus içindeki payının artmasına ne ad verilir?

1. Şehirleşme (kentleşme)
2. Sanayisizleşme
3. Kırsallaşma
4. Nüfus mübadelesi

Kent nüfusunun payının artması ve kırdan kente göçle kentlerin büyümesi süreci şehirleşme (kentleşme) olarak adlandırılır. (MEB Coğrafya ders kitabı, Yerleşme ve Şehirleşme ünitesi; genel coğrafya bilgisi)

20. Türkiye'de İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerin nüfusça hızla büyümesinde en etkili neden aşağıdakilerden hangisidir?

1. Sanayi ve iş imkânlarının çekiciliğiyle kırdan kente göç
2. Bu illerde doğum oranının çok düşük olması
3. Bu illerin yüzölçümünün çok küçük olması
4. Bu illerde tarım arazisinin bol olması

Sanayi, hizmet ve iş olanaklarının yoğunlaştığı büyükşehirler kırsaldan göç çekerek hızla büyür; İstanbul en kalabalık il durumuna böyle gelmiştir. (MEB Coğrafya ders kitabı, Şehirleşme ve Göç; TÜİK nüfus verileri)

21. Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili bir yarımada olması ve boğazlara sahip olmasının en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

1. Ülkenin jeopolitik ve stratejik öneminin artması
2. Ülkede hiç dağ bulunmaması
3. Yüzölçümünün Avrupa'nın tümünden büyük olması
4. Ülkenin tamamen tropikal iklime girmesi

Yarımada olması, iki kıta arasında köprü konumu ve boğazlara sahip olması Türkiye'nin jeopolitik ve stratejik önemini artıran özel konum sonuçlarıdır. (MEB Coğrafya 9. sınıf ders kitabı, Türkiye'nin Özel Konumu; Türkiye coğrafyası, Vikipedi)

22. Nüfusu ve fonksiyonları bakımından kırsal yerleşmeden ayrılan, tarım dışı ekonomik faaliyetlerin (sanayi, ticaret, hizmet) yoğunlaştığı yerleşme türü aşağıdakilerden hangisidir?

1. Şehir (kent) yerleşmesi
2. Köy yerleşmesi
3. Mezra
4. Yayla

Sanayi, ticaret ve hizmet gibi tarım dışı faaliyetlerin yoğunlaştığı, nüfusça büyük yerleşmeler şehir (kent) yerleşmeleridir; köy, mezra ve yayla ise kırsal yerleşmelerdir. (MEB Coğrafya ders kitabı, Yerleşme Türleri ünitesi; genel coğrafya bilgisi)

23. Türkiye'nin en yüksek noktası Ağrı Dağı'nın zirvesi yaklaşık kaç metredir?

1. 3.917 m
2. 5.137 m
3. 4.058 m
4. 2.543 m

Ağrı Dağı'nın zirvesi yaklaşık 5.137 metredir ve Türkiye'nin en yüksek noktasıdır. (Ağrı Dağı, Vikipedi (tr.wikipedia.org/wiki/Ağrı_Dağı))

24. Kaynağını Sivas'tan alıp Karadeniz'e dökülen, kaynağından ağzına kadar tamamı Türkiye sınırları içinde kalan en uzun akarsu hangisidir?

1. Sakarya
2. Fırat
3. Kızılırmak
4. Yeşilırmak

Kızılırmak, yaklaşık 1.355 km uzunluğuyla tamamı Türkiye sınırları içinde kalan en uzun akarsudur; Sivas'tan doğar ve Karadeniz'e dökülür. (Kızılırmak River, Wikipedia; Türkiye coğrafyası, Vikipedi)

25. Bir öğrenci "Türkiye'nin en uzun nehri Fırat'tır" demektedir. Bu ifadedeki hata için aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

1. Fırat aslında Türkiye'ye hiç girmez
2. Tamamı Türkiye içinde kalan en uzun akarsu Kızılırmak'tır; Fırat ülke dışına da akar
3. Türkiye'nin en uzun nehri Sakarya'dır
4. Fırat, Karadeniz'e döküldüğü için en uzun sayılamaz

Fırat sınır ötesine akan bir akarsudur; kaynaktan ağza kadar tamamı Türkiye içinde kalan en uzun akarsu ise Kızılırmak'tır. (Kızılırmak River, Wikipedia; Türkiye coğrafyası, Vikipedi)

26. Türkiye'nin en büyük gölü ve dünyanın en büyük sodalı gölü olan göl hangisidir?

1. Tuz Gölü
2. Van Gölü
3. Beyşehir Gölü
4. Eğirdir Gölü

Van Gölü, yaklaşık 3.713 km² alanıyla Türkiye'nin en büyük gölüdür ve sodalı sularıyla dünyanın en büyük sodalı gölüdür. (Van Gölü, Vikipedi (tr.wikipedia.org/wiki/Van_Gölü))

27. Türkiye'nin ortalama yükseltisi yaklaşık 1.132 metredir. Bu değerin Avrupa ortalamasının oldukça üzerinde olması ne anlama gelir?

1. Türkiye'nin engebeli ve yüksek bir ülke olduğu
2. Türkiye'nin büyük ölçüde düz ovalardan oluştuğu
3. Türkiye'nin deniz seviyesinin altında kaldığı
4. Türkiye'de dağların bulunmadığı

Yaklaşık 1.132 metrelik yüksek ortalama yükselti, Türkiye'nin engebeli ve yüksek bir ülke olduğunu gösterir. (TÜBİTAK Ansiklopedi, Türkiye Coğrafyası; MEB Coğrafya ders kitabı)

28. Türkiye'nin ortalama yükseltisi yaklaşık kaç metredir?

1. 632 m
2. 1.132 m
3. 2.230 m
4. 845 m

Türkiye'nin ortalama yükseltisi yaklaşık 1.132 metredir ve bu değer Avrupa ortalamasının oldukça üzerindedir. (TÜBİTAK Ansiklopedi, Türkiye Coğrafyası (ansiklopedi.tubitak.gov.tr))

29. İç Anadolu Bölgesi geniş düzlükler ve akarsuların derin biçimde yardığı yüksek düzlüklerle kaplıdır. Bu tür yüksek, üzeri düz ve akarsularla yarılmış yer şekline ne ad verilir?

1. Delta
2. Plato (yayla)
3. Kıyı ovası
4. Boğaz

Üzeri az engebeli, yüksek ve akarsularla derince yarılmış düzlüklere plato (yayla) denir; İç Anadolu bu yer şekli bakımından zengindir. (MEB Coğrafya ders kitabı, Türkiye'nin Yer Şekilleri ünitesi)

30. Türkiye'nin izdüşüm (projeksiyon) yüzölçümünün gerçek yüzölçümünden daha küçük olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

1. Türkiye'nin denizlerle çevrili olması
2. Ülkenin engebeli ve yüksek olması nedeniyle gerçek yüzeyin izdüşümden geniş olması
3. Ada sayısının çok az olması
4. Ülkenin ekvatora yakın olması

Engebe arttıkça gerçek (eğimli) yüzey alanı, harita üzerindeki izdüşüm alanından büyük olur; Türkiye yüksek ve engebeli olduğu için gerçek alanı izdüşüm alanından fazladır. (Türkiye coğrafyası, Vikipedi; TÜBİTAK Ansiklopedi, Türkiye Coğrafyası)

31. Türkiye'yi Asya ve Avrupa kıtaları arasında ayıran, İstanbul ve Çanakkale boğazlarını içeren su geçitleri hangi denizleri birbirine bağlar?

1. Karadeniz ile Ege (Akdeniz) sistemini
2. Van Gölü ile Karadeniz'i
3. Hazar Denizi ile Akdeniz'i
4. Kızıldeniz ile Karadeniz'i

İstanbul (Boğaziçi) ve Çanakkale boğazları, Marmara Denizi aracılığıyla Karadeniz ile Ege/Akdeniz sistemini birbirine bağlar. (Türkiye coğrafyası, Vikipedi; MEB Coğrafya 9. sınıf ders kitabı)

32. Yüzölçümü bakımından Türkiye'nin coğrafi bölgeleri sıralandığında en büyük bölge hangisidir?

1. Marmara Bölgesi
2. Doğu Anadolu Bölgesi
3. Ege Bölgesi
4. Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Coğrafi bölgeler yüzölçümüne göre sıralandığında en büyük bölge Doğu Anadolu, en küçük bölge ise Güneydoğu Anadolu'dur. (Türkiye'nin coğrafi bölgeleri, Vikipedi (tr.wikipedia.org/wiki/Türkiye'nin_coğrafi_bölgeleri))

33. Türkiye'nin bugün kullanılan 7 coğrafi bölge ve 21 coğrafi bölümü hangi kongrede belirlenmiştir?

1. 1923 Lozan Konferansı
2. 1941 Birinci Türk Coğrafya Kongresi
3. 1961 Anayasa Kongresi
4. 1950 İstanbul Coğrafya Toplantısı

Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesi ve 21 bölümü, 1941'de Ankara'da toplanan Birinci Türk Coğrafya Kongresi'nde belirlenmiştir. (Birinci Türk Coğrafya Kongresi, Vikipedi (tr.wikipedia.org/wiki/Birinci_Türk_Coğrafya_Kongresi))

34. Türkiye'nin matematiksel (mutlak) konumu yaklaşık olarak hangi enlem ve boylam değerleri arasındadır?

1. 10°-20° Kuzey ve 30°-40° Doğu
2. 36°-42° Kuzey ve 26°-45° Doğu
3. 45°-55° Kuzey ve 10°-20° Doğu
4. 20°-30° Güney ve 40°-60° Doğu

Türkiye yaklaşık 36°-42° Kuzey paralelleri ile 26°-45° Doğu meridyenleri arasında yer alır. (Türkiye coğrafyası, Vikipedi; MEB Coğrafya 9. sınıf ders kitabı)

35. Doğu Anadolu Bölgesi'nde tarımı sınırlayan yüksek yükselti ve uzun-sert kışlar nedeniyle, halkın ekonomisinde geniş yaylalara dayalı hangi faaliyet öne çıkar?

1. Muz ve turunçgil yetiştiriciliği
2. Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık (mera hayvancılığı)
3. Çay tarımı
4. Pamuk tarımı

Yüksek yükselti ve sert kışların tarımı kısıtladığı Doğu Anadolu'da geniş yaylalara dayalı mera hayvancılığı (büyükbaş ve küçükbaş) öne çıkar. (MEB Coğrafya ders kitabı, Türkiye'de Ekonomik Faaliyetler; TÜBİTAK Ansiklopedi, Türkiye Coğrafyası)