📖 Sözel Yetenek: Paragrafta Anlam

1. Paragrafta 'ana düşünce' kavramı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. Bir paragrafta birden çok ana düşünce bulunur ve bunların hepsi ayrı ayrı işlenir.
2. Paragrafta verilmek istenen iletinin en kısa ve yalın ifadesidir; bir paragrafta tek bir ana düşünce bulunur.
3. Ana düşünce yalnızca paragrafın son cümlesinde ve her zaman açıkça verilir.
4. Ana düşünce, paragrafın konusundan tamamen bağımsız, gelişigüzel bir yargıdır.

Bir paragraf tek bir konu üzerinde durur ve tek bir ana düşünceyi işler; ana düşünce, verilmek istenen iletinin en kısa ve yalın ifadesidir. (turkedebiyati.org — Paragraf Bilgisi; OMÜ AVYS ders notu 'Paragrafta Ana Düşünce')

2. Bir paragrafta ana düşünce ile yardımcı düşüncelerin sayısı bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. Hem ana düşünce hem yardımcı düşünce tek olmak zorundadır.
2. Ana düşünce birden çok, yardımcı düşünce ise tek olur.
3. Ana düşünce bir tanedir; yardımcı düşünceler birden fazla olabilir.
4. Bir paragrafta yardımcı düşünce bulunmaz, yalnızca ana düşünce vardır.

Paragrafta ana düşünce bir tane iken yardımcı düşünce sayısı birden fazla olabilir; yardımcı düşünceler ana düşünceyi destekleyip açar. (Bilgi Yelpazesi — 'Paragrafın Yardımcı Düşünceleri' konu anlatımı)

3. 'Yardımcı düşünceler' için aşağıdaki tanımlardan hangisi en doğrudur?

1. Ana düşünceyle çelişerek onu geçersiz kılan yargılardır.
2. Ana düşünceyi destekleyip açan, onu güçlendiren yargılardır.
3. Paragrafın konusunu değiştiren, yeni bir konuya geçişi sağlayan cümlelerdir.
4. Yalnızca paragrafın giriş cümlesinde bulunabilen yargılardır.

Yardımcı düşünceler, ana düşünceyi destekleyip açan ve onu geliştiren yargılardır. (Bilgi Yelpazesi — 'Paragrafın Yardımcı Düşünceleri' konu anlatımı)

4. Bir paragraf, uzun yazılarda olduğu gibi kaç bölümden oluşur?

1. Yalnızca giriş ve sonuç olmak üzere iki bölümden
2. Giriş, gelişme ve sonuç olmak üzere üç bölümden
3. Serim, düğüm, çözüm ve sonuç olmak üzere dört bölümden
4. Bölümlere ayrılmaz; tek bir parça hâlindedir

Paragraf, uzun yazılarda olduğu gibi giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. (turkedebiyati.org — Paragraf Bilgisi)

5. Bir paragrafın 'giriş cümlesi' ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. Kendinden önceki bir cümleye bağlı olmadığı için 'ancak, çünkü, oysa' gibi bağlayıcı ifadelerle başlamaz.
2. Mutlaka 'kısacası, demek ki' gibi özet ifadeleriyle başlar.
3. Paragrafın en son yargısını içeren cümledir.
4. Her zaman bir soru cümlesi biçiminde kurulur.

Giriş cümlesi paragrafın ilk cümlesidir; kendinden önceki bir cümleye bağlanamayacağı için bağlayıcı ifadelerle başlamaz. (turkedebiyati.org — Paragraf Bilgisi / Paragrafta Yapı)

6. Dağınık verilmiş cümleleri anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralarken, aşağıdaki cümlelerden hangisi paragrafın 'ilk cümlesi' olamaz?

1. Okumak, insanın iç dünyasını zenginleştiren en eski uğraşlardan biridir.
2. Bu nedenle çocuklara okuma alışkanlığı erken yaşta kazandırılmalıdır.
3. Kitaplar, insanoğluna bilgi ve deneyim aktaran araçlardır.
4. Her toplum, kendi kültürünü yazıya dökerek gelecek kuşaklara ulaştırır.

'Bu nedenle' bağlayıcı ifadesiyle başlayan cümle kendinden önceki bir yargıya bağlıdır; bu yüzden paragrafın ilk cümlesi olamaz. (turkedebiyati.org — Paragraf Bilgisi / Paragrafta Yapı)

7. Bir paragrafı tamamlayan 'sonuç bölümü' çoğu kez hangi tür ifadelerle tamamlanabilir?

1. 'Bir zamanlar, günün birinde' gibi olaya giriş sağlayan ifadelerle
2. 'Kısacası, demek ki, sonuç olarak, öyleyse' gibi özet anlamı taşıyan ifadelerle
3. 'Acaba, gerçekten mi' gibi soru bildiren ifadelerle
4. 'Ancak, oysa, buna karşın' gibi çelişki bildiren ifadelerle

Sonuç bölümü çoğu kez önceki düşünceleri özetler ve 'kısacası, demek ki, sonuç olarak, öyleyse' gibi ifadelerle tamamlanabilir. (Bilgi Yelpazesi — Paragrafın Yapısı; turkedebiyati.org — Paragraf Bilgisi)

8. (1) Ancak bu yöntem, her öğrenciye aynı ölçüde uygun olmayabilir. (2) Öğrenme, kişiden kişiye değişen karmaşık bir süreçtir. (3) Bu nedenle öğretmenlerin, sınıftaki farklı öğrenme biçimlerini gözetmesi beklenir. (4) Kimi öğrenciler görerek, kimileri ise yaparak daha kolay öğrenir. Bu cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulduğunda doğru sıralama hangisidir?

1. 2 - 4 - 1 - 3
2. 1 - 2 - 3 - 4
3. 4 - 1 - 2 - 3
4. 3 - 1 - 4 - 2

Genel yargı (2) girişte yer alır; (4) örnekle açar, (1) 'ancak' ile bunu sınırlar, (3) 'bu nedenle' ile sonucu bağlar. (turkedebiyati.org — Paragrafta Yapı / Cümlelerin Mantıksal Sıralanması)

9. Paragrafta (metinde) yer alan dört temel anlatım biçimi aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

1. Açıklayıcı, tartışmacı, betimleyici, öyküleyici
2. Coşkulu, mizahi, alaycı, resmî
3. Bilimsel, edebî, gazete, hukuk
4. Tanımlama, örnekleme, karşılaştırma, benzetme

Paragrafta dört temel anlatım biçimi vardır: açıklayıcı, tartışmacı, betimleyici ve öyküleyici anlatım. (turkedebiyati.org — Anlatım Biçimleri; DilBilgisi.net — Anlatım Biçimleri)

10. Nesnellik ile öznellik bakımından aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

1. Açıklayıcı anlatımda öznellik, tartışmacı anlatımda nesnellik egemendir.
2. Açıklayıcı anlatımda nesnellik, tartışmacı anlatımda öznellik egemendir.
3. Her iki anlatım biçiminde de yalnızca nesnellik bulunur.
4. Her iki anlatım biçiminde de yalnızca öznellik bulunur.

Açıklayıcı anlatımda nesnellik, tartışmacı anlatımda öznellik egemendir; tartışmada yazar okuyucuyu kendi görüşüne inandırmayı amaçlar. (turkedebiyati.org — Paragrafta Anlatım Teknikleri / Anlatım Biçimleri)

11. 'Sözcüklerle resim yapmak' olarak tanımlanan ve okuyucunun zihninde bir görüntü canlandırmayı amaçlayan anlatım biçimi hangisidir?

1. Öyküleyici anlatım
2. Tartışmacı anlatım
3. Betimleyici anlatım
4. Açıklayıcı anlatım

Betimleme, sözcüklerle resim yapmak olarak tanımlanır ve amacı okuyucunun zihninde bir görüntü/izlenim canlandırmaktır. (turkedebiyati.org — Anlatım Biçimleri)

12. Betimleme, kendi içinde kaç türe ayrılır ve bunlar hangileridir?

1. Tek türdür; yalnızca sanatsal betimleme vardır.
2. İki türe ayrılır: izlenimsel (sanatsal) betimleme ve açıklayıcı betimleme.
3. Üç türe ayrılır: bilimsel, edebî ve mizahi betimleme.
4. İki türe ayrılır: öyküleyici betimleme ve tartışmacı betimleme.

Betimleme, izlenimsel (sanatsal) betimleme ve açıklayıcı betimleme olmak üzere ikiye ayrılır. (turkedebiyati.org — Anlatım Biçimleri)

13. Öyküleyici anlatımda bulunan dört temel unsur aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

1. Konu, tema, izlek, ileti
2. Kişi, zaman, yer (mekân), olay
3. Giriş, gelişme, düğüm, sonuç
4. Tanım, örnek, tanık, karşılaştırma

Öyküleyici anlatımda olay bir zaman sırasına göre verilir ve dört temel unsur bulunur: kişi, zaman, yer (mekân), olay. (turkedebiyati.org — Anlatım Biçimleri; DilBilgisi.net)

14. Düşünceyi geliştirme yolları kaç temel yöntemden oluşur?

1. Dört yöntem
2. Beş yöntem
3. Altı yöntem
4. Sekiz yöntem

Düşünceyi geliştirme yolları altı temel yöntemdir: tanımlama, örneklendirme, tanık gösterme, karşılaştırma, sayısal verilerden yararlanma ve benzetme. (DilBilgisi.net — Düşünceyi Geliştirme Yolları; turkedebiyati.org)

15. 'Bu nedir?' sorusuna cevap veren, bir kavram ya da varlığın ne olduğunun açıklandığı düşünceyi geliştirme yolu hangisidir?

1. Tanımlama
2. Karşılaştırma
3. Tanık gösterme
4. Benzetme

Tanımlama 'Bu nedir?' sorusuna cevap verir; bir kavram ya da varlığın ne olduğunun açıklanmasıdır. (DilBilgisi.net — Düşünceyi Geliştirme Yolları)

16. 'Ünlü bir yazarın adının yalnızca anılması' bir paragrafta 'tanık gösterme' yöntemi sayılabilir mi? Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. Evet, kişi adının anılması tek başına tanık gösterme için yeterlidir.
2. Hayır; tanık göstermede uzman kişinin sözü genellikle tırnak içinde aktarılır, yalnızca ad anmak yeterli değildir.
3. Evet, ancak yalnızca yazar şairse geçerlidir.
4. Hayır; tanık gösterme yalnızca sayısal verilerle yapılabilir.

Tanık göstermede uzman kişinin sözü genellikle tırnak içinde aktarılır; yalnızca kişi adının anılması yeterli sayılmaz. (DilBilgisi.net — Düşünceyi Geliştirme Yolları)

17. Bir paragrafta düşünceyi kanıtlamak için istatistik, anket ve grafik gibi rakamsal verilerden yararlanılıyorsa hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?

1. Benzetme
2. Sayısal verilerden yararlanma
3. Tanımlama
4. Örneklendirme

Sayısal verilerden yararlanmada düşünceyi kanıtlamak için istatistik, anket ve grafik gibi rakamsal verilerden yararlanılır. (DilBilgisi.net — Düşünceyi Geliştirme Yolları; turkedebiyati.org)

18. İyi bir anlatımın (paragrafın) temel ilkeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

1. Açıklık, duruluk, yalınlık, akıcılık, özlülük
2. Belirsizlik, karmaşıklık, uzunluk, süsleme, tekrar
3. Öznellik, taraflılık, abartı, imge, çağrışım
4. Kafiye, redif, ölçü, uyak, durak

Anlatımın temel ilkeleri arasında açıklık, duruluk, yalınlık, akıcılık ve özlülük yer alır. (Kunduz — Anlatımın Özellikleri; turkedebiyati.org — Anlatımın Özellikleri)

19. Bir metinde 'gereksiz sözcüklere yer verilmemesi' hangi anlatım ilkesiyle, 'az sözle çok şey anlatılması' hangi ilkeyle karşılanır?

1. Gereksiz sözcük kullanmama = akıcılık; az sözle çok şey anlatma = açıklık
2. Gereksiz sözcük kullanmama = duruluk; az sözle çok şey anlatma = özlülük
3. Gereksiz sözcük kullanmama = özlülük; az sözle çok şey anlatma = yalınlık
4. Gereksiz sözcük kullanmama = akıcılık; az sözle çok şey anlatma = duruluk

Duruluk gereksiz sözcüğe yer vermemek, özlülük ise az sözle çok şey anlatmaktır. (Kunduz — Anlatımın Özellikleri; turkedebiyati.org — Anlatımın Özellikleri)

20. Bir paragrafın boş bırakılan bölümüne getirilecek cümleyi belirlerken en doğru yaklaşım hangisidir?

1. Boşluktan önceki ve sonraki cümlelerle anlam ve mantık bakımından uyumlu olan cümleyi seçmek
2. En uzun ve en fazla sözcük içeren cümleyi seçmek
3. Paragrafın konusundan bağımsız, ilgi çekici bir cümleyi seçmek
4. İçinde en çok yabancı sözcük geçen cümleyi seçmek

Paragraf tamamlamada getirilecek cümle, boşluğun öncesi ve sonrasıyla anlam ve mantık akışı bakımından uyumlu olmalıdır. (turkedebiyati.org — Paragrafta Yapı / Paragraf Tamamlama)

21. 'Sanat, insanın duygularını başkalarına aktarmasının en güçlü yollarından biridir. ---- Böylece bir müzik parçası ya da bir resim, farklı çağlardaki insanları aynı duyguda buluşturabilir.' Bu paragrafta boş bırakılan yere anlam akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

1. Oysa sanatın hiçbir toplumsal işlevi bulunmaz.
2. Çünkü sanat yapıtları, sözcüklerin ulaşamadığı duyguları izleyene ya da dinleyene taşıyabilir.
3. Sanatçıların çoğu maddi kaygılarla eser üretir.
4. Sayısal verilere göre sanat, ekonomiye katkı sağlamaz.

Boşluğa gelen cümle, önceki yargıyı 'çünkü' ile gerekçelendirmeli ve 'böylece' ile başlayan sonuç cümlesine mantıksal zemin hazırlamalıdır. (turkedebiyati.org — Paragrafta Yapı / Paragraf Tamamlama)

22. Dağınık cümleleri sıralarken bir cümlede geçen 'bu, o, böyle, işte, dolayısıyla' gibi ifadeler öncelikle neyi gösterir?

1. O cümlenin paragrafın ilk cümlesi olduğunu
2. O cümlenin kendinden önce bir cümleye bağlı olduğunu, dolayısıyla başta yer alamayacağını
3. O cümlenin paragrafın konusuyla ilgisiz olduğunu
4. O cümlenin mutlaka sonuç cümlesi olması gerektiğini

'Bu, o, dolayısıyla' gibi bağlayıcı/işaret ifadeleri cümlenin kendinden önceki bir yargıya bağlı olduğunu gösterir; bu tür cümleler paragrafın başında yer alamaz. (turkedebiyati.org — Cümlelerin Mantıksal Sıralanması)

23. Aşağıdaki cümlelerden hangisi, bir paragrafın 'giriş cümlesi' olmaya en uygundur?

1. Bu yüzden köklü bir çözüm bulunması gerekmektedir.
2. İletişim teknolojileri, günümüz insanının yaşamını derinden etkilemiştir.
3. Oysa bu durum herkes için geçerli değildir.
4. Dolayısıyla toplumun beklentileri de değişmiştir.

Giriş cümlesi bağlayıcı ifade içermeden, kendi başına anlamlı ve konuyu tanıtan bir yargı olmalıdır; diğer seçenekler bağlayıcı ifadelerle başladığından başta yer alamaz. (turkedebiyati.org — Paragraf Bilgisi / Paragraf Tamamlama)

24. (1) Bu araçlar sayesinde bilgiye ulaşmak eskiye göre çok daha kolaydır. (2) İnternet, çağımızın en önemli bilgi kaynaklarından biri hâline gelmiştir. (3) Ne var ki her bilgi kaynağının güvenilir olmadığı da unutulmamalıdır. (4) Bu nedenle kullanıcıların bilgiyi doğrulama alışkanlığı kazanması önemlidir. Bu cümlelerle kurulacak anlamlı paragrafın doğru sıralaması hangisidir?

1. 2 - 1 - 3 - 4
2. 1 - 2 - 4 - 3
3. 3 - 4 - 1 - 2
4. 4 - 3 - 2 - 1

Konuyu tanıtan (2) girişte yer alır; (1) 'bu araçlar' ile onu açar, (3) 'ne var ki' ile karşıt yargı getirir, (4) 'bu nedenle' ile sonucu bağlar. (turkedebiyati.org — Cümlelerin Mantıksal Sıralanması)

25. Bir paragrafın ana düşüncesini bulmak için sorulacak en uygun soru aşağıdakilerden hangisidir?

1. Paragrafta kaç sözcük kullanılmıştır?
2. Yazar bu paragrafta bize asıl olarak ne anlatmak, hangi iletiyi vermek istemiştir?
3. Paragrafta hangi noktalama işaretleri geçmektedir?
4. Paragraf hangi kişi tarafından yazılmıştır?

Ana düşünce, paragrafta verilmek istenen iletinin en kısa ifadesi olduğundan 'yazar asıl olarak ne anlatmak istemiştir?' sorusuyla bulunur. (turkedebiyati.org — Paragraf Bilgisi; OMÜ AVYS ders notu 'Paragrafta Ana Düşünce')

26. Bir paragrafın konusu ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

1. Bir paragrafta birden çok konu işlenir ve her cümle ayrı bir konuyu ele alır.
2. Bir paragraf tek bir konu üzerinde durur ve tek bir ana düşünceyi işler.
3. Paragrafın konusu ile ana düşüncesi her zaman birbirinin zıttıdır.
4. Bir paragrafta konu bulunmaz; yalnızca yardımcı düşünceler bulunur.

Bir paragraf tek bir konu üzerinde durur ve o konuyla ilgili tek bir ana düşünceyi işler. (Türk Dili ve Edebiyatı (turkedebiyati.org) — Paragraf Bilgisi; OMÜ AVYS ders notu 'Paragrafın Yapısı')

27. Paragrafta 'ana düşünce' aşağıdakilerden hangisiyle en doğru biçimde tanımlanır?

1. Paragrafta verilmek istenen iletinin en kısa ve yalın ifadesidir.
2. Paragrafta geçen en uzun cümledir.
3. Yazarın kullandığı yabancı sözcüklerin toplamıdır.
4. Paragrafın yalnızca son cümlesinde gizlenen sayısal veridir.

Ana düşünce, paragrafta verilmek istenen iletinin en kısa ve yalın ifadesidir. (Türk Dili ve Edebiyatı (turkedebiyati.org) — Paragrafta Ana Düşünce)

28. Bir paragrafta ana düşünce ve yardımcı düşünce sayıları için hangisi doğrudur?

1. Hem ana düşünce hem de yardımcı düşünce birer tanedir.
2. Ana düşünce birden çok, yardımcı düşünce ise tek olabilir.
3. Ana düşünce bir tane iken yardımcı düşünce birden fazla olabilir.
4. Ana düşünce de yardımcı düşünce de sayıca sınırsız ve eşittir.

Paragrafta ana düşünce tektir; ancak onu destekleyip açan yardımcı düşünceler birden fazla olabilir. (Bilgi Yelpazesi — 'Paragrafın Yardımcı Düşünceleri' konu anlatımı)

29. Paragraftaki yardımcı düşüncelerin işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

1. Ana düşünceyi çürütüp yazının konusunu değiştirmek.
2. Ana düşünceyi destekleyip açan yargılar olmak.
3. Paragrafın başlığını gizleyerek okuru yanıltmak.
4. Paragrafı üç bölümden dörde çıkarmak.

Yardımcı düşünceler, ana düşünceyi destekleyip açan yargılardır. (Bilgi Yelpazesi — 'Paragrafın Yardımcı Düşünceleri' konu anlatımı)

30. Bir paragrafa uygun başlık bulmak için aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi en doğrudur?

1. Paragrafın yalnızca ilk sözcüğünü başlık yapmak.
2. Paragrafta işlenen konuyu ve ana düşünceyi kısa, kapsayıcı biçimde yansıtan bir ifade seçmek.
3. En çok tekrar eden herhangi bir sözcüğü, konuyla ilgisine bakmadan başlık yapmak.
4. Paragrafta hiç geçmeyen, ilgisiz bir konuyu başlık olarak koymak.

Başlık, paragrafın konusunu ve ana düşüncesini kısa ve kapsayıcı biçimde yansıtmalıdır. (Türk Dili ve Edebiyatı (turkedebiyati.org) — Paragraf Bilgisi (konu ve başlık))

31. Uzun yazılarda olduğu gibi paragraf da kaç temel bölümden oluşur?

1. Yalnızca giriş ve sonuç olmak üzere iki bölümden.
2. Giriş, gelişme ve sonuç olmak üzere üç bölümden.
3. Yalnızca gelişme bölümünden.
4. Beş bölümden (giriş, serim, düğüm, çözüm, sonuç).

Paragraf, giriş, gelişme ve sonuç olmak üzere üç bölümden oluşur. (Türk Dili ve Edebiyatı (turkedebiyati.org) — Paragraf Bilgisi)

32. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir paragrafın giriş (ilk) cümlesi olmaya en uygundur?

1. Bu nedenle okuma alışkanlığı erken yaşta kazanılmalıdır.
2. Oysa aynı durum köylerde çok farklı yaşanır.
3. Kitap okumak, insanın düşünce dünyasını genişleten en etkili uğraşlardan biridir.
4. Çünkü bu tür bir birikim ancak yıllarla oluşur.

Giriş cümlesi kendinden önceki bir cümleye bağlanamaz; 'bu nedenle, oysa, çünkü' gibi bağlayıcılarla başlayamaz. (Türk Dili ve Edebiyatı (turkedebiyati.org) — Paragrafta Yapı / Giriş Cümlesi)

33. Paragrafın giriş cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. Kendinden önceki bir cümleye bağlı olduğu için 'ancak, çünkü, oysa' gibi ifadelerle başlar.
2. Kendinden önceki bir cümleye bağlanamayacağı için bağlayıcı ifadelerle başlamaz.
3. Her zaman bir sayısal veriyle başlamak zorundadır.
4. Yalnızca soru cümlesi biçiminde olabilir.

Giriş cümlesi paragrafın ilk cümlesidir ve kendinden önceki bir cümleye bağlanamayacağı için bağlayıcı ifadelerle başlamaz. (Türk Dili ve Edebiyatı (turkedebiyati.org) — Paragrafta Yapı)

34. Bir paragrafın sonuç bölümünü tamamlarken kullanılabilecek özet anlamı taşıyan ifade grubu aşağıdakilerden hangisidir?

1. ancak, oysa, ama, buna karşın
2. kısacası, demek ki, sonuç olarak, öyleyse
3. örneğin, söz gelimi, mesela, diyelim ki
4. acaba, sanki, keşke, belki

Sonuç bölümü çoğu kez önceki düşünceleri özetler ve 'kısacası, demek ki, sonuç olarak, öyleyse' gibi özet anlamlı ifadelerle tamamlanabilir. (Bilgi Yelpazesi — Paragrafın Yapısı; turkedebiyati.org — Paragraf Bilgisi)

35. "( ) İnsan, yaşamı boyunca binlerce karar verir. ( ) Bu kararların bir kısmı önemsizken bir kısmı hayatını kökten değiştirir. ( ) Sonuç olarak, iyi karar verebilmek öğrenilebilir bir beceridir." Bu paragrafta boşluklara gelen cümleler sırasıyla hangi bölümleri oluşturur?

1. Sonuç, gelişme, giriş
2. Gelişme, giriş, sonuç
3. Giriş, gelişme, sonuç
4. Giriş, sonuç, gelişme

İlk cümle konuyu açan giriş, ikinci cümle onu geliştiren gelişme, 'Sonuç olarak' ile başlayan cümle ise sonuç bölümüdür. (Türk Dili ve Edebiyatı (turkedebiyati.org) — Paragrafta Yapı (giriş-gelişme-sonuç))