📚 Öğretim İlke ve Yöntemleri

1. Öğretime somut nesne ve materyallerle başlanıp giderek soyut kavramlara geçilmesini öngören öğretim ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

1. Somuttan soyuta ilkesi
2. Ekonomiklik ilkesi
3. Yakından uzağa ilkesi
4. Bilinenden bilinmeyene ilkesi

Somuttan soyuta ilkesi, özellikle küçük yaş gruplarında somut materyallerle başlayıp soyut kavramlara geçmeyi gerektirir. (Öğretim ilkeleri literatürü (eksiegitim.blogspot.com; egitimvaktim.com))

2. Yeni öğretilecek bilgilerin, öğrencinin önceki bilgi ve yaşantıları üzerine inşa edilmesini gerektiren öğretim ilkesi hangisidir?

1. Yakından uzağa ilkesi
2. Bilinenden bilinmeyene ilkesi
3. Somuttan soyuta ilkesi
4. Ekonomiklik ilkesi

Bilinenden bilinmeyene ilkesi, yeni bilgiyi öğrencinin var olan bilgi ve deneyimleri üzerine kurmayı esas alır. (Öğretim ilkeleri literatürü (kpsskonu.com; turklib.org/ogretim-ilkeleri))

3. Öğretimde öğrencinin yakın çevresinden (mekân, zaman, olay) uzağa doğru gidilmesini esas alan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

1. Somuttan soyuta ilkesi
2. Bilinenden bilinmeyene ilkesi
3. Yakından uzağa ilkesi
4. Açıklık ilkesi

Yakından uzağa ilkesi, öğretime öğrencinin yakın çevresinden başlayıp uzağa doğru genişlemeyi öngörür. (Öğretim ilkeleri literatürü (egitimvaktim.com; turklib.org))

4. Sınıf öğretmeni, ilkokul birinci sınıf öğrencilerine toplama işlemini önce fasulye taneleri ve sayma çubuklarıyla, ardından sadece rakamlarla öğretmektedir. Bu uygulama en çok hangi ilkeye örnektir?

1. Yakından uzağa ilkesi
2. Ekonomiklik ilkesi
3. Somuttan soyuta ilkesi
4. Güncellik ilkesi

Somut nesnelerle (fasulye, çubuk) başlanıp soyut rakam işlemine geçilmesi somuttan soyuta ilkesinin uygulanmasıdır. (Öğretim ilkeleri literatürü (eksiegitim.blogspot.com; egitimvaktim.com))

5. Sosyal bilgiler öğretmeni, coğrafya konusuna önce öğrencilerin yaşadığı mahalleyi tanıtarak başlamakta, sonra ilçe, il, bölge ve ülke ölçeğine geçmektedir. Bu sıralama hangi ilkeye dayanır?

1. Somuttan soyuta ilkesi
2. Yakından uzağa ilkesi
3. Ekonomiklik ilkesi
4. Bütünlük ilkesi

Mahalleden ülkeye doğru genişleyen bu sıralama, yakından uzağa ilkesinin mekânsal uygulamasıdır. (Öğretim ilkeleri literatürü (egitimvaktim.com; turklib.org))

6. Fen bilimleri öğretmeni, elektrik konusuna öğrencilerin evde bildiği ampul, priz ve pil örneklerinden yola çıkarak yeni kavramları bunların üzerine kurmaktadır. Öğretmen öncelikle hangi ilkeyi işletmektedir?

1. Bilinenden bilinmeyene ilkesi
2. Ekonomiklik ilkesi
3. Açıklık ilkesi
4. Yakından uzağa ilkesi

Öğrencinin önceden bildiği örnekler üzerine yeni bilgi inşa edilmesi bilinenden bilinmeyene ilkesidir. (Öğretim ilkeleri literatürü (kpsskonu.com; turklib.org/ogretim-ilkeleri))

7. Öğretim amaçlarına en kısa sürede, en az emek, enerji ve araç-gereçle ulaşılmasını esas alan öğretim ilkesi hangisidir?

1. Açıklık ilkesi
2. Ekonomiklik ilkesi
3. Aktivite ilkesi
4. Somuttan soyuta ilkesi

Ekonomiklik ilkesi, en verimli biçimde (en az emek ve kaynakla) hedeflere ulaşmayı öngörür. (Öğretim ilkeleri literatürü (egitimvaktim.com; kpsskonu.com))

8. Öğretimde mümkün olduğunca çok duyu organına hitap edilmesini ve kullanılan dilin/materyalin anlaşılır ve somut olmasını gerektiren ilke aşağıdakilerden hangisidir?

1. Yakından uzağa ilkesi
2. Ekonomiklik ilkesi
3. Açıklık (ayanilik) ilkesi
4. Bilinenden bilinmeyene ilkesi

Açıklık (ayanilik) ilkesi, çok sayıda duyuya hitap eden, anlaşılır ve somut bir öğretimi gerektirir. (Öğretim ilkeleri literatürü (turklib.org; eksiegitim.blogspot.com))

9. "Öğrenci öğrenmeye ne kadar çok duyu organıyla ve etkin biçimde katılırsa öğrenme o kadar kalıcı olur" görüşü hangi öğretim ilkesinin temelini oluşturur?

1. Ekonomiklik ilkesi
2. Aktivite (etkin katılım) ilkesi
3. Yakından uzağa ilkesi
4. Somuttan soyuta ilkesi

Aktivite ilkesi, öğrencinin çok duyulu ve etkin katılımını kalıcı öğrenmenin koşulu olarak görür. (Öğretim ilkeleri literatürü (kpsskonu.com; egitimvaktim.com))

10. Bir öğretmen, aynı kazanımı gereksiz yere birçok farklı etkinlik, uzun süre ve çok sayıda materyalle işlemek yerine hedeflere en kısa yoldan ve az kaynakla ulaşmayı planlamaktadır. Bu planlama hangi ilkeyle en uyumludur?

1. Aktivite ilkesi
2. Açıklık ilkesi
3. Ekonomiklik ilkesi
4. Bilinenden bilinmeyene ilkesi

Hedefe en kısa sürede ve en az kaynakla ulaşma çabası ekonomiklik ilkesinin gereğidir. (Öğretim ilkeleri literatürü (egitimvaktim.com; kpsskonu.com))

11. Bir öğretmen dersinde şu sırayı izlemiştir: önce öğrencilerin evinde gördüğü buz-su örneğini kullanmış, gerçek buz eritilerek gözlemlenmiş, ardından hâl değişimi kavramı tanımlanmıştır. Bu ders sırasında AYNI ANDA işletilen ilkeler aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

1. Yalnızca yakından uzağa ilkesi
2. Bilinenden bilinmeyene ve somuttan soyuta ilkeleri
3. Yalnızca ekonomiklik ilkesi
4. Ekonomiklik ve yakından uzağa ilkeleri

Bilinen örnekten başlanması bilinenden bilinmeyene, somut gözlemden kavrama geçilmesi somuttan soyuta ilkesini işletir. (Öğretim ilkeleri literatürü (kpsskonu.com; egitimvaktim.com))

12. Öğretimin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesini gerektiren hayatilik (yaşama yakınlık) ilkesi, aşağıdaki eğitimcilerin hangisinin "Eğitim yaşama hazırlık değil, yaşamın kendisidir" görüşüyle ilişkilendirilir?

1. Jerome Bruner
2. David Ausubel
3. John Dewey
4. Alex Osborn

Hayatilik ilkesi, John Dewey'in eğitimi yaşamın kendisi olarak gören anlayışıyla ilişkilendirilir. (Öğretim ilkeleri literatürü (kpsskonu.com; egitimvaktim.com/ogretim-ilkeleri))

13. Bir öğretmen matematikte örüntü konusuna somut boncuk dizileriyle başlamış, sonra sembollere geçmiştir; başka bir öğretmen ise doğrudan cebirsel formülle konuya girip öğrencilerin çoğunu kaybetmiştir. İkinci öğretmenin ihlal ettiği ilke aşağıdakilerden hangisidir?

1. Ekonomiklik ilkesi
2. Somuttan soyuta ilkesi
3. Yakından uzağa ilkesi
4. Güncellik ilkesi

Soyut formülle başlayıp somut basamağı atlamak, somuttan soyuta ilkesinin ihlalidir. (Öğretim ilkeleri literatürü (eksiegitim.blogspot.com; egitimvaktim.com))

14. Aşağıdakilerden hangisi somuttan soyuta ilkesinin gereklerinden biri DEĞİLDİR?

1. Küçük yaş gruplarında somut materyal kullanımına ağırlık verilmesi
2. Öğretime elle tutulur nesne ve örneklerle başlanması
3. Soyut kavramların somut yaşantılarla desteklenmesi
4. Konuya doğrudan soyut tanım ve formüllerle başlanması

Somuttan soyuta ilkesi soyut tanımla başlamayı değil, somuttan başlayıp soyuta geçmeyi öngörür. (Öğretim ilkeleri literatürü (eksiegitim.blogspot.com; egitimvaktim.com))

15. Öğrencinin örneklerden ve verilerden yola çıkarak kavram ve ilkelere kendisinin ulaştığı, özelden genele (tümevarım) giden buluş yoluyla öğretim stratejisini geliştiren kuramcı kimdir?

1. David Ausubel
2. Jerome S. Bruner
3. John Dewey
4. Alex F. Osborn

Buluş (keşfetme) yoluyla öğretim Jerome Bruner tarafından geliştirilmiş olup tümevarımsal akıl yürütmeye dayanır. (Bruner, J. S., buluş yoluyla öğrenme; webdersanesi.com; slideplayer.biz.tr öğretim stratejileri sunumu)

16. Bilginin öğretmen tarafından organize edilip sunulduğu, genelden özele (tümdengelim) giden sunuş yoluyla (anlamlı) öğretim stratejisini geliştiren kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

1. Jerome Bruner
2. John Dewey
3. David Ausubel
4. Alex Osborn

Sunuş yoluyla anlamlı öğrenme David Ausubel'e aittir ve tümdengelim yolu izlenir. (Ausubel, D. P., anlamlı öğrenme kuramı; Hacettepe Üniv. OİY ders notu (yunus.hacettepe.edu.tr/~sevincgb/OIY))

17. Öğrenciye bilimsel problem çözme adımlarını kullandırarak problem çözme becerisi kazandıran ve öğretmenin rehber konumunda olduğu araştırma-inceleme yoluyla öğretim stratejisi hangi eğitimciye dayandırılır?

1. David Ausubel
2. Jerome Bruner
3. John Dewey
4. Alex Osborn

Araştırma-inceleme yoluyla öğretim, John Dewey'in yansıtıcı düşünme ve problem çözme yaklaşımına dayanır. (Dewey, J., yansıtıcı düşünme/problem çözme; slideplayer.biz.tr (Dr. Kerim Karabacak) öğretim stratejileri)

18. Öğretim stratejileri genellikle iki ana grupta sınıflandırılır. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi bu sınıflandırmaya uygundur?

1. Sunuş yolu öğrenci merkezli, buluş yolu öğretmen merkezlidir
2. Sunuş yolu öğretmen merkezli, buluş yolu öğrenci merkezlidir
3. Her ikisi de öğretmen merkezlidir
4. Her ikisi de öğrenci merkezlidir

Sunuş yolu öğretmen merkezli; buluş ve araştırma-inceleme yolları öğrenci merkezli stratejilerdir. (Öğretim stratejileri literatürü (egitimbilimlerinotlari.com; egitbil.wordpress.com))

19. Bir öğretmen kimya dersinde önce çeşitli asit ve baz örneklerinin turnusol kâğıdıyla verdiği renkleri öğrencilere gözlemletmiş, sonra öğrencilerin bu verilerden "asit-baz" genellemesine kendilerinin ulaşmasını sağlamıştır. Bu uygulama hangi stratejiyi ve akıl yürütme yolunu yansıtır?

1. Sunuş yolu — tümdengelim
2. Buluş yolu — tümevarım
3. Sunuş yolu — tümevarım
4. Araştırma-inceleme yolu — tümdengelim

Örneklerden genellemeye ulaştırma buluş yolu stratejisidir ve tümevarımsal akıl yürütmeye dayanır. (Bruner, J. S., buluş yoluyla öğrenme; slideplayer.biz.tr öğretim stratejileri sunumu)

20. Öğretmen önce "Basınç, bir yüzeye dik uygulanan kuvvetin yüzey alanına oranıdır" tanımını ve formülü vermiş, ardından bu genel ilkeyi çivi, kar ayakkabısı ve bıçak gibi özel örneklerle açıklamıştır. Bu ders süreci hangi strateji ve akıl yürütme yoluna örnektir?

1. Buluş yolu — tümevarım
2. Sunuş yolu — tümdengelim
3. Araştırma-inceleme yolu — tümevarım
4. Buluş yolu — tümdengelim

Genel tanımdan özel örneklere gidilmesi sunuş yolu stratejisi ve tümdengelim akıl yürütmesidir. (Ausubel, D. P., anlamlı öğrenme kuramı; Hacettepe Üniv. OİY ders notu (yunus.hacettepe.edu.tr/~sevincgb/OIY))

21. Dersin hedeflerine ulaşmak için kullanılacak yöntem, teknik, süre ve araç-gereçlerin seçimine yön veren en kapsamlı (yaklaşım niteliğindeki) genel yol aşağıdakilerden hangisidir?

1. Teknik
2. Yöntem
3. Strateji
4. Etkinlik

Strateji en kapsamlı kavramdır; yöntem ve tekniği içine alır (strateji > yöntem > teknik). (KPSS Eğitim Bilimleri / Öğretim İlke ve Yöntemleri konu literatürü (kpsskonu.com; egitbil.wordpress.com))

22. Strateji, yöntem ve teknik kavramlarının kapsam bakımından doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

1. Teknik > Yöntem > Strateji
2. Yöntem > Strateji > Teknik
3. Strateji > Yöntem > Teknik
4. Strateji > Teknik > Yöntem

Kapsam açısından en genelden en dara doğru sıralama strateji > yöntem > tekniktir. (KPSS Eğitim Bilimleri / Öğretim İlke ve Yöntemleri konu literatürü (kpsskonu.com))

23. Öğretim yöntemi ile teknik arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. Teknik yöntemden daha kapsamlıdır ve yöntemi içine alır
2. Yöntem, hedefe ulaştıran düzenli yol; teknik ise yöntemi sınıfta uygulamaya koyma biçimidir
3. Yöntem ve teknik eş anlamlı kavramlardır
4. Teknik, tüm yöntem ve stratejileri kapsayan en genel kavramdır

Yöntem hedefe ulaştıran düzenli yoldur; teknik, yöntemi uygulamaya dökme biçimidir ve daha dar kapsamlıdır. (KPSS Eğitim Bilimleri / Öğretim İlke ve Yöntemleri konu literatürü (kpsskonu.com))

24. Önce öğretmenin bir beceriyi göstermesi, ardından öğrenciye aynı beceriyi uygulatması esasına dayanan ve özellikle psikomotor (devinişsel) davranışların kazandırılmasında etkili olan yöntem hangisidir?

1. Örnek olay yöntemi
2. Gösterip yaptırma yöntemi
3. Anlatım yöntemi
4. Tartışma yöntemi

Gösterip yaptırma yöntemi göster-uygulat sırasıyla işler ve psikomotor becerilerde etkilidir. (Öğretim yöntem ve teknikleri literatürü (kpsskonu.com; nevsehir.edu.tr ders dokümanı))

25. Beden eğitimi öğretmeni, basketbolda serbest atış tekniğini önce kendisi kusursuz biçimde göstermekte, sonra öğrencilere tek tek uygulatarak dönüt vermektedir. Bu, hangi yöntemin uygulanmasıdır?

1. Gösterip yaptırma yöntemi
2. Beyin fırtınası tekniği
3. Anlatım yöntemi
4. Örnek olay yöntemi

Becerinin önce gösterilip sonra öğrencilere uygulatılması gösterip yaptırma yöntemidir. (Öğretim yöntem ve teknikleri literatürü (kpsskonu.com; nevsehir.edu.tr ders dokümanı))

26. Beyin fırtınası tekniğini geliştiren kişi ve bu tekniğin temel kuralı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

1. Jerome Bruner — nitelik nicelikten önce gelir
2. Alex F. Osborn — fikir üretme aşamasında eleştiri yasaktır
3. John Dewey — her fikir anında eleştirilmelidir
4. David Ausubel — sadece uzman fikirleri kabul edilir

Beyin fırtınası Osborn tarafından geliştirilmiştir; fikir üretme aşamasında eleştiri yasaktır ve nicelik önce gelir. (Osborn, A. F., Applied Imagination; yaratmak.com Osborn beyin fırtınası ve kontrol listesi)

27. Bir öğretmen sınıfta çözüm üretme oturumu yaptırırken "Bu aşamada hiçbir fikri eleştirmeyin, önce mümkün olduğunca çok fikir üretin" demektedir. Öğretmenin uyguladığı teknik ve gözettiği temel kural hangisidir?

1. Örnek olay — analiz düzeyi kazanım
2. Beyin fırtınası — eleştiri yasağı ve nicelik önceliği
3. Gösterip yaptırma — beceri gösterimi
4. Sunuş yolu — tümdengelim

Eleştirisiz ortamda çok sayıda fikir üretmeyi hedefleyen bu uygulama beyin fırtınası tekniğidir. (Osborn, A. F., Applied Imagination; yaratmak.com Osborn beyin fırtınası ve kontrol listesi)

28. Bir öğretmen, gerçeğe yakın bir işletme sorununu sınıfa getirip öğrencilerin durumu analiz etmesini, çözüm önerileri geliştirip uygulama düzeyinde değerlendirme yapmasını istemektedir. Bu amaç için en uygun yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

1. Anlatım yöntemi
2. Gösterip yaptırma yöntemi
3. Örnek olay (vak'a incelemesi) yöntemi
4. Sunuş yoluyla öğretim

Örnek olay yöntemi, gerçeğe yakın problem durumlarını çözümleyerek analiz ve uygulama düzeyi kazanımları geliştirir. (Öğretim yöntem ve teknikleri literatürü (kpsskonu.com))

29. Bir öğretmen, öğrencilerine "Okul bahçesindeki su israfını azaltmak için bir çözüm tasarlayın" gerçek problemini vermiş; öğrenciler haftalar boyunca araştırıp ölçüm yapıp bir çözüm ürünü ortaya koymuştur. Öğretmen bu süreçte öncelikle nasıl bir rol üstlenmelidir?

1. Tüm bilgileri baştan aktaran ve çözümü söyleyen kaynak
2. Öğrencilerin araştırma ve problem çözme sürecine yön veren rehber
3. Öğrencileri dinleyici konumunda tutan anlatıcı
4. Sadece sınav yapan değerlendirici

Probleme dayalı ve araştırmaya dayalı süreçlerde öğretmen bilgi aktarıcı değil, öğrenciye yön veren rehber konumundadır. (Dewey, J., yansıtıcı düşünme/problem çözme; slideplayer.biz.tr (Dr. Kerim Karabacak) öğretim stratejileri)

30. Sunuş yoluyla öğretim (anlamlı öğrenme) stratejisi hangi kuramcı tarafından geliştirilmiştir?

1. David Ausubel
2. Jerome Bruner
3. John Dewey
4. Jean Piaget

Sunuş yoluyla öğretim stratejisi, anlamlı öğrenme kuramı çerçevesinde David Ausubel tarafından geliştirilmiştir. (Ausubel, D. P., anlamlı öğrenme kuramı; Hacettepe Üniv. OİY ders notu)

31. Buluş (keşfetme) yoluyla öğretim stratejisini geliştiren kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

1. David Ausubel
2. Jerome Bruner
3. John Dewey
4. B. F. Skinner

Buluş yoluyla öğretim stratejisi Jerome Bruner tarafından geliştirilmiştir; öğrenci örneklerden yola çıkarak kavram ve ilkelere kendisi ulaşır. (Bruner, J. S., buluş yoluyla öğrenme; webdersanesi.com)

32. Araştırma-inceleme yoluyla öğretim stratejisi öncelikle hangi kuramcıya dayandırılır?

1. Jerome Bruner
2. Robert Gagne
3. John Dewey
4. David Ausubel

Araştırma-inceleme yoluyla öğretim stratejisi, bilimsel problem çözme adımlarını temel alan John Dewey'e dayandırılır. (Dewey, J., yansıtıcı düşünme/problem çözme; slideplayer.biz.tr)

33. Sunuş yoluyla öğretim stratejisinde temel olarak izlenen akıl yürütme yolu hangisidir?

1. Tümevarım (özelden genele)
2. Tümdengelim (genelden özele)
3. Analoji yoluyla akıl yürütme
4. Deneme-yanılma

Sunuş yolunda bilgi genelden özele doğru, yani tümdengelim yoluyla organize edilerek sunulur. (Ausubel, D. P., anlamlı öğrenme kuramı; Hacettepe Üniv. OİY ders notu)

34. Buluş yoluyla öğretim stratejisinde temel olarak izlenen akıl yürütme yolu hangisidir?

1. Tümdengelim (genelden özele)
2. Tümevarım (özelden genele)
3. Yansıtıcı akıl yürütme
4. Sezgisel değerlendirme

Buluş yolunda öğrenci örnek ve verilerden yola çıkarak genellemeye ulaşır; bu özelden genele giden tümevarım yoludur. (Bruner, J. S., buluş yoluyla öğrenme; slideplayer.biz.tr)

35. Öğretim stratejileri genellikle öğretmen merkezli ve öğrenci merkezli olarak ikiye ayrılır. Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

1. Sunuş yolu öğrenci merkezli, buluş yolu öğretmen merkezlidir
2. Sunuş yolu öğretmen merkezli, buluş yolu öğrenci merkezlidir
3. Her iki strateji de öğretmen merkezlidir
4. Her iki strateji de öğrenci merkezlidir

Sunuş yolu öğretmen merkezli; buluş ve araştırma-inceleme yolları öğrenci merkezli stratejiler olarak sınıflandırılır. (Öğretim stratejileri literatürü (egitimbilimlerinotlari.com))