AGS Deneme

🇹🇷 Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Millî Mücadele'nin hazırlık dönemi Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkması ve işgallerle başlar. Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919), Mustafa Kemal ve arkadaşlarınca sivil ve askerî makamlara telgrafla duyurularak yayımlandı ve "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" ilkesini ortaya koydu. Bunu doğu illeri adına toplanan ve vatanın bir bütün olduğu kararını alan Erzurum Kongresi (23 Temmuz – 7 Ağustos 1919) ile millî cemiyetleri "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştiren Sivas Kongresi (4 – 11 Eylül 1919) izledi. İstanbul'un işgali ve Meclis-i Mebusan'ın kapatılmasının ardından TBMM 23 Nisan 1920'de Ankara'da açıldı.

Kurtuluş Savaşı cepheleri: 5 Ağustos 1921'de Başkomutan seçilen Mustafa Kemal önderliğinde, 22 gün 22 gece süren Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos – 13 Eylül 1921) ile Yunan ilerleyişi durduruldu; Başkomutanlık Meydan Muharebesi (Dumlupınar, 30 Ağustos 1922) kesin zaferle sonuçlandı ve bu tarih Zafer Bayramı olarak kutlanır. Savaşı sonlandıran Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923), Türkiye adına İsmet İnönü tarafından imzalandı; esas antlaşma 143 maddeden oluşur.

Siyasi ve hukuki inkılaplar: Saltanat 1 Kasım 1922'de kaldırıldı (halifelik bu aşamada korundu), Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilan edildi ve Mustafa Kemal ilk Cumhurbaşkanı seçildi. 3 Mart 1924'te halifelik kaldırıldı ve 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat (Öğretim Birliği) Kanunu çıkarıldı. Başlıca inkılap kanunları:

Atatürk ilkeleri olan Altı Ok (Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik, İnkılapçılık), 5 Şubat 1937'de 1924 Anayasası'nın 2. maddesine eklenerek anayasal güvenceye kavuşmuştur.

Tüm deneme sınavını ücretsiz çöz

Örnek sorular (35)

1. Mustafa Kemal ve arkadaşları tarafından yayımlanan ve 'Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' ilkesini ortaya koyan genelge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Amasya Genelgesi
  2. Havza Genelgesi
  3. Erzurum Kongresi bildirisi
  4. Misak-ı Millî

22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi, ulusal egemenliğe dayalı bu ilkeyi ilk kez ortaya koymuştur. (Amasya Valiliği (amasya.gov.tr) — Amasya Tamimi (22 Haziran 1919))

2. Amasya Genelgesi hangi tarihte yayımlanmıştır?

  1. 22 Haziran 1919
  2. 23 Temmuz 1919
  3. 4 Eylül 1919
  4. 23 Nisan 1920

Amasya Genelgesi, Mustafa Kemal ve arkadaşları tarafından 22 Haziran 1919'da telgrafla duyurularak yayımlanmıştır. (Amasya Valiliği (amasya.gov.tr) — Amasya Tamimi (22 Haziran 1919))

3. Doğu illeri adına toplanan ve 'milli sınırlar içinde vatanın bir bütün olduğu' kararını alan kongre hangisidir?

  1. Erzurum Kongresi
  2. Sivas Kongresi
  3. Balıkesir Kongresi
  4. Alaşehir Kongresi

23 Temmuz – 7 Ağustos 1919'da toplanan Erzurum Kongresi, doğu illeri adına toplanmış ve vatanın bütünlüğü kararını almıştır. (Erzurum Kongresi kayıtları (Vikipedi))

4. Sivas Kongresi'nde ülkedeki milli cemiyetler hangi çatı örgüt altında birleştirilmiştir?

  1. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
  2. Redd-i İlhak Cemiyeti
  3. Kilikyalılar Cemiyeti
  4. Trakya-Paşaeli Cemiyeti

4-11 Eylül 1919'da toplanan Sivas Kongresi'nde tüm milli cemiyetler 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' adı altında birleştirilmiştir. (Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919) ders kaynakları)

5. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) hangi tarihte Ankara'da açılmıştır?

  1. 23 Nisan 1920
  2. 29 Ekim 1923
  3. 1 Kasım 1922
  4. 23 Temmuz 1919

İstanbul'un işgali ve Meclis-i Mebusan'ın kapatılmasının ardından TBMM 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır. (TDV İslâm Ansiklopedisi 'Türkiye Büyük Millet Meclisi')

6. Mustafa Kemal'in TBMM tarafından Başkomutanlığa seçilmesinin ardından, 22 gün 22 gece süren ve Yunan ilerlemesinin durdurulduğu meydan muharebesi hangisidir?

  1. Sakarya Meydan Muharebesi
  2. Başkomutanlık Meydan Muharebesi
  3. I. İnönü Muharebesi
  4. II. İnönü Muharebesi

23 Ağustos – 13 Eylül 1921 tarihlerinde yapılan Sakarya Meydan Muharebesi, 22 gün 22 gece sürmüş ve Yunan ilerlemesini durdurmuştur. (Atatürk Ansiklopedisi (ataturkansiklopedisi.gov.tr) 'Sakarya Meydan Muharebesi')

7. Mustafa Kemal, Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde TBMM tarafından hangi tarihte Başkomutan seçilmiştir?

  1. 5 Ağustos 1921
  2. 23 Ağustos 1921
  3. 30 Ağustos 1922
  4. 13 Eylül 1921

Mustafa Kemal, TBMM tarafından 5 Ağustos 1921'de Başkomutan seçilmiş; Sakarya Muharebesi 23 Ağustos'ta başlamıştır. (Atatürk Ansiklopedisi 'Sakarya Meydan Muharebesi')

8. Mustafa Kemal Paşa'nın bizzat komuta ettiği ve kesin zaferle sonuçlanan Başkomutanlık (Dumlupınar) Meydan Muharebesi'nin kazanıldığı 30 Ağustos 1922, hangi bayram olarak kutlanır?

  1. Zafer Bayramı
  2. Cumhuriyet Bayramı
  3. Ulusal Egemenlik Bayramı
  4. Barış Bayramı

30 Ağustos 1922'de kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi, her yıl Zafer Bayramı olarak kutlanır. (Vikipedi 'Başkomutanlık Meydan Muharebesi')

9. Saltanatın kaldırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Saltanat 1 Kasım 1922'de kaldırılmış, ancak halifelik makamı bu aşamada korunmuştur
  2. Saltanat ve halifelik aynı gün, 1 Kasım 1922'de birlikte kaldırılmıştır
  3. Saltanat, Cumhuriyet'in ilanıyla aynı gün kaldırılmıştır
  4. Saltanat, Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır

1 Kasım 1922'de TBMM saltanatı kaldırmış, halifelik makamı korunmuş ve 18 Kasım 1922'de Abdülmecid Efendi halife seçilmiştir. (Vikipedi 'Saltanatın kaldırılması')

10. Türk Kurtuluş Savaşı'nı sonlandıran Lozan Barış Antlaşması, Türkiye adına kim tarafından imzalanmıştır?

  1. İsmet İnönü
  2. Mustafa Kemal
  3. Rauf Orbay
  4. Fevzi Çakmak

24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması, Türkiye adına İsmet İnönü tarafından imzalanmıştır. (TDV İslâm Ansiklopedisi 'Lozan Antlaşması')

11. Lozan Barış Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

  1. 24 Temmuz 1923
  2. 29 Ekim 1923
  3. 1 Kasım 1922
  4. 30 Ağustos 1922

Kurtuluş Savaşı'nı sonlandıran Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923'te imzalanmıştır. (Atatürk Ansiklopedisi 'Lozan Barış Antlaşması')

12. Kurtuluş Savaşı sürecindeki gelişmeleri kronolojik sıraya koymak isteyen bir öğretmen adayı için doğru sıralama hangisidir?

  1. Amasya Genelgesi – Sivas Kongresi – TBMM'nin açılması – Sakarya Muharebesi
  2. Sivas Kongresi – Amasya Genelgesi – Sakarya Muharebesi – TBMM'nin açılması
  3. TBMM'nin açılması – Amasya Genelgesi – Sivas Kongresi – Sakarya Muharebesi
  4. Amasya Genelgesi – TBMM'nin açılması – Sivas Kongresi – Sakarya Muharebesi

Doğru sıra: Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919), Sivas Kongresi (Eylül 1919), TBMM (23 Nisan 1920), Sakarya (Ağustos-Eylül 1921). (Kurtuluş Savaşı kronolojisi (Amasya Valiliği, TDV, Atatürk Ansiklopedisi))

13. Lozan Barış Antlaşması'nın esas metniyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Esas barış antlaşması 143 maddeden oluşur
  2. Esas barış antlaşması 24 maddeden oluşur
  3. Antlaşma, Türkiye adına Mustafa Kemal tarafından imzalanmıştır
  4. Antlaşma 29 Ekim 1923'te imzalanmıştır

Lozan'daki esas barış antlaşması 143 maddeden oluşmaktadır ve İsmet İnönü tarafından 24 Temmuz 1923'te imzalanmıştır. (TDV İslâm Ansiklopedisi 'Lozan Antlaşması'; Atatürk Ansiklopedisi)

14. Cumhuriyet hangi tarihte ilan edilmiş ve aynı gün ilk Cumhurbaşkanı seçilen kişi kim olmuştur?

  1. 29 Ekim 1923 – Mustafa Kemal
  2. 23 Nisan 1920 – İsmet İnönü
  3. 1 Kasım 1922 – Mustafa Kemal
  4. 30 Ağustos 1922 – Fevzi Çakmak

Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilan edilmiş ve aynı gün Mustafa Kemal ilk Cumhurbaşkanı seçilmiştir. (MEB 'Cumhuriyetin İlanı' (meb.gov.tr/belirligunler))

15. 3 Mart 1924'te TBMM tarafından aynı gün kabul edilen kanunlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

  1. Halifeliğin kaldırılması ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu
  2. Soyadı Kanunu ve Şapka Kanunu
  3. Türk Medeni Kanunu ve Harf Devrimi
  4. Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet'in ilanı

3 Mart 1924'te halifelik kaldırılmış, Şer'iyye ve Evkaf ile Erkân-ı Harbiye Vekâletleri kaldırılmış ve 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarılmıştır. (Atatürk Ansiklopedisi 'Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924)')

16. 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat (Öğretim Birliği) Kanunu ile hangi düzenleme yapılmıştır?

  1. Ülkedeki bütün eğitim-öğretim kurumları Maarif Vekâleti'ne (Millî Eğitim Bakanlığı) bağlanmıştır
  2. Latin esaslı yeni Türk alfabesi kabul edilmiştir
  3. Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır
  4. Her vatandaşa soyadı zorunluluğu getirilmiştir

3 Mart 1924 tarihli 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu, bütün eğitim kurumlarını Maarif Vekâleti çatısı altında birleştirmiştir. (TÜBİTAK Ansiklopedi 'Tevhid-i Tedrisat Kanunu')

17. Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun günümüzde de yürürlükte olan İnkılap kanunlarından biri olmasını sağlayan anayasal dayanak nedir?

  1. 1982 Anayasası'nın 174. maddesiyle korunuyor olması
  2. 1961 Anayasası'nın geçici maddeleriyle yürürlükten kaldırılmış olması
  3. 1924 Anayasası'nın 2. maddesine eklenmiş olması
  4. Lozan Antlaşması'nda güvence altına alınmış olması

Tevhid-i Tedrisat Kanunu (No. 430), 1982 Anayasası'nın 174. maddesince korunan İnkılap kanunlarından biridir. (Vikipedi (1982 Anayasası md. 174); TÜBİTAK Ansiklopedi)

18. İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak kabul edilen ve kadın-erkek eşitliğine yönelik köklü değişiklikler getiren kanun hangisidir?

  1. Türk Kanunu Medenisi (743 sayılı)
  2. Soyadı Kanunu (2525 sayılı)
  3. Tevhid-i Tedrisat Kanunu (430 sayılı)
  4. Şapka İktisası Kanunu (671 sayılı)

17 Şubat 1926'da kabul edilen 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi, İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak hazırlanmıştır. (Vikipedi 'Türk Kanunu Medenisi')

19. Latin esaslı yeni Türk alfabesini kabul eden Harf Devrimi hangi yıl gerçekleştirilmiştir?

  1. 1928
  2. 1924
  3. 1926
  4. 1934

Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun (No. 1353) 1 Kasım 1928'de kabul edilmiştir. (Resmî mevzuat (mevzuat.gov.tr); Vikipedi 'Harf Devrimi')

20. Türk kadınlarına milletvekili seçme ve seçilme hakkı hangi tarihte tanınmıştır?

  1. 5 Aralık 1934
  2. 17 Şubat 1926
  3. 21 Haziran 1934
  4. 5 Şubat 1937

5 Aralık 1934'te Anayasa ve Seçim Kanunu'nda yapılan değişiklikle kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. (Vikipedi 'Türkiye'de kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması')

21. Bir öğretmen adayı, kadınlara siyasi hakların kademeli olarak verildiğini anlatmak istiyor. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Belediye seçimlerinde seçme hakkı 1930'da, milletvekili seçme ve seçilme hakkı 1934'te verilmiştir
  2. Milletvekili seçme hakkı 1930'da, belediye seçme hakkı 1934'te verilmiştir
  3. Her iki hak da aynı yıl, 1926'da verilmiştir
  4. Her iki hak da 1937'de Altı Ok ile birlikte verilmiştir

Kadınlara belediye seçimlerinde seçme hakkı 1930'da, milletvekili seçme ve seçilme hakkı ise 5 Aralık 1934'te tanınmıştır. (Vikipedi 'Türkiye'de kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması')

22. Her Türk vatandaşının bir soyadı taşımasını zorunlu kılan Soyadı Kanunu hangi yıl kabul edilmiş ve Mustafa Kemal'e 'Atatürk' soyadı hangi yıl verilmiştir?

  1. Kanun 1934'te kabul edildi; 'Atatürk' soyadı 1934'te verildi
  2. Kanun 1926'da kabul edildi; 'Atatürk' soyadı 1928'de verildi
  3. Kanun 1937'de kabul edildi; 'Atatürk' soyadı 1937'de verildi
  4. Kanun 1924'te kabul edildi; 'Atatürk' soyadı 1924'te verildi

Soyadı Kanunu (No. 2525) 21 Haziran 1934'te kabul edilmiş; TBMM, 24 Kasım 1934'te 2587 sayılı Kanunla Mustafa Kemal'e 'Atatürk' soyadını vermiştir. (Atatürk Ansiklopedisi 'Soyadı Kanunu')

23. Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik ve İnkılapçılık ilkelerinden oluşan Altı Ok, hangi yıl bir kanunla 1924 Anayasası'nın 2. maddesine eklenmiştir?

  1. 1937
  2. 1931
  3. 1934
  4. 1924

Altı Ok, 5 Şubat 1937'de çıkarılan bir kanunla 1924 Anayasası'nın 2. maddesine eklenmiştir. (Türkiye Hukuk 'Atatürk İlkelerinin Anayasa'ya Eklenmesi'; Vikipedi 'Altı Ok')

24. Amasya Genelgesi (Tamimi) hangi tarihte yayımlanmıştır?

  1. 19 Mayıs 1919
  2. 22 Haziran 1919
  3. 23 Temmuz 1919
  4. 4 Eylül 1919

Amasya Genelgesi, Mustafa Kemal ve arkadaşları tarafından 22 Haziran 1919'da sivil ve askeri makamlara telgrafla duyurularak yayımlanmıştır. (Amasya Valiliği resmî sitesi (amasya.gov.tr) — Amasya Tamimi (22 Haziran 1919))

25. "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" ilkesi ilk olarak hangi belgede ortaya konmuştur?

  1. Erzurum Kongresi kararlarında
  2. Sivas Kongresi kararlarında
  3. Amasya Genelgesi'nde
  4. Misak-ı Millî'de

Bu ilke, 22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi ile ortaya konularak millî egemenlik fikrinin temeli atılmıştır. (Amasya Valiliği resmî sitesi (amasya.gov.tr) — Amasya Tamimi; TDV Amasya Genelgesi)

26. Erzurum Kongresi hangi tarihler arasında toplanmıştır?

  1. 22 Haziran – 7 Temmuz 1919
  2. 23 Temmuz – 7 Ağustos 1919
  3. 4 – 11 Eylül 1919
  4. 23 Nisan – 7 Mayıs 1920

Doğu illeri adına toplanan Erzurum Kongresi 23 Temmuz – 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında yapılmıştır. (Vikipedi/Erzurum Kongresi kayıtları)

27. Erzurum Kongresi'nin aldığı kararlardan biri hangisidir?

  1. Manda ve himayenin kabul edilmesi
  2. Millî sınırlar içinde vatanın bir bütün olduğu ve parçalanamayacağı
  3. Saltanatın kaldırılması
  4. Latin harflerinin kabulü

Doğu illeri adına toplanan Erzurum Kongresi, millî sınırlar içinde vatanın bir bütün olduğu ve bölünemeyeceği kararını almıştır. (Vikipedi/Erzurum Kongresi kayıtları)

28. Sivas Kongresi hangi tarihler arasında toplanmıştır?

  1. 23 Temmuz – 7 Ağustos 1919
  2. 4 – 11 Eylül 1919
  3. 22 Haziran 1919
  4. 23 Nisan 1920

Sivas Kongresi 4 – 11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanmıştır. (Vikipedi/Ders kaynakları — Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919))

29. Sivas Kongresi'nde ülkedeki millî cemiyetler hangi çatı altında birleştirilmiştir?

  1. Kuva-yi Milliye
  2. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
  3. Türk Ocakları
  4. Wilson Prensipleri Cemiyeti

Sivas Kongresi'nde dağınık haldeki millî cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında tek çatıda birleştirilmiştir. (Vikipedi/Ders kaynakları — Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919))

30. Bir öğretmen adayı, Millî Mücadele'nin hazırlık dönemindeki gelişmeleri kronolojik sıraya koyacaktır. Aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?

  1. Sivas Kongresi → Amasya Genelgesi → Erzurum Kongresi
  2. Amasya Genelgesi → Erzurum Kongresi → Sivas Kongresi
  3. Erzurum Kongresi → Amasya Genelgesi → Sivas Kongresi
  4. Amasya Genelgesi → Sivas Kongresi → Erzurum Kongresi

Doğru kronoloji Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919), Erzurum Kongresi (23 Temmuz-7 Ağustos 1919) ve Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919) şeklindedir. (Amasya Valiliği (amasya.gov.tr); Erzurum ve Sivas Kongresi kayıtları)

31. TBMM'nin İstanbul yerine Ankara'da açılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ankara'nın başkent ilan edilmiş olması
  2. İstanbul'un işgal edilmesi ve Meclis-i Mebusan'ın kapatılması
  3. Saltanatın kaldırılmış olması
  4. Lozan Antlaşması'nın imzalanmış olması

İstanbul'un itilaf devletlerince işgali ve Meclis-i Mebusan'ın kapatılması üzerine millî iradeyi temsil edecek yeni meclis Ankara'da açılmıştır. (TDV İslâm Ansiklopedisi 'Türkiye Büyük Millet Meclisi'; TBMM tarihçesi)

32. Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde Mustafa Kemal hangi tarihte TBMM tarafından Başkomutan seçilmiştir?

  1. 23 Nisan 1920
  2. 5 Ağustos 1921
  3. 30 Ağustos 1922
  4. 1 Kasım 1922

Mustafa Kemal, Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde 5 Ağustos 1921'de TBMM tarafından Başkomutan seçilmiştir. (Atatürk Ansiklopedisi (ataturkansiklopedisi.gov.tr) 'Sakarya Meydan Muharebesi')

33. Türk Kurtuluş Savaşı'nı sonlandıran Lozan Barış Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

  1. 30 Ağustos 1922
  2. 1 Kasım 1922
  3. 24 Temmuz 1923
  4. 29 Ekim 1923

Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923'te Türkiye adına İsmet İnönü tarafından imzalanmıştır. (TDV İslâm Ansiklopedisi 'Lozan Antlaşması'; Atatürk Ansiklopedisi)

34. Saltanat, TBMM tarafından hangi tarihte kaldırılmıştır?

  1. 1 Kasım 1922
  2. 29 Ekim 1923
  3. 3 Mart 1924
  4. 24 Temmuz 1923

Saltanat 1 Kasım 1922'de TBMM tarafından kaldırılmış, halifelik makamı bu aşamada korunmuştur. (Vikipedi 'Saltanatın kaldırılması')

35. 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasının hemen ardından halifelik makamıyla ilgili hangi gelişme yaşanmıştır?

  1. Halifelik de aynı gün kaldırılmıştır
  2. Halifelik korunmuş ve 18 Kasım 1922'de Abdülmecid Efendi halife seçilmiştir
  3. Halifelik makamı doğrudan Mustafa Kemal'e verilmiştir
  4. Halifelik makamı boş bırakılmıştır

Saltanat kaldırılırken halifelik makamı korunmuş ve 18 Kasım 1922'de Abdülmecid Efendi halife seçilmiştir; halifelik 3 Mart 1924'te kaldırılmıştır. (Vikipedi 'Saltanatın kaldırılması'; Atatürk Ansiklopedisi 'Halifeliğin Kaldırılması')

Ücretsiz başla